Meyve ve sebze kabukları atılmadan önce tekrar kullanılabilir ve bitkilerinize doğal gübre olarak fayda sağlayabilir. Meyve ve sebze kabuklarını kaynatıp elde edilen suyu bitkilerinizi sulamak için kullanabilir veya kompost yapımında değerlendirebilirsiniz. Ayrıca, haşlama suyu ve çay posası gibi evde kolayca elde edilebilecek malzemelerle de bitkilerinizi besleyebilirsiniz. Doğal gübreler, bitkilerinizin sağlıklı büyümesine katkıda bulunurken çevreye de dosttur. Evde bitkilerinizi yetiştirirken doğal gübreleri tercih ederek hem bitkilerinize hem de doğaya katkıda bulunabilirsiniz.
![evde-bitkiler-icin-pratik-dogal-gubre-yapimi.jpg](/imaj/2024/evde-bitkiler-icin-pratik-dogal-gubre-yapimi.jpg)
Meyve ve Sebze Kabukları ile Doğal Gübre Yapımı
1. Meyve ve Sebze Kabuğu Çayı
Malzemeler:
- Meyve kabukları (muz, portakal, elma, vs.)
- Sebze kabukları (havuç, patates, kabak, vs.)
- Su
Yapılışı:
- Meyve ve sebze kabuklarını küçük parçalara ayırın.
- Bu kabukları bir tencereye koyun ve üzerine su ekleyin.
- Kabukları 15-20 dakika kaynatın.
- Karışımı soğumaya bırakın.
- Soğuduktan sonra süzün ve elde edilen suyu bitkilerinize sulama suyu olarak kullanın. Bu su, bitkilerinize gerekli besin maddelerini sağlar.
2. Meyve ve Sebze Kabuğu Kompostu
Malzemeler:
- Meyve kabukları
- Sebze kabukları
- Kahve telvesi
- Yumurta kabukları
Yapılışı:
- Meyve ve sebze kabuklarını doğrayın.
- Kompost kutusuna veya uygun bir kaba ekleyin.
- Kahve telvesi ve yumurta kabuklarını da ekleyin.
- Kompostu her hafta karıştırarak havalandırın.
- 6-8 hafta sonra kompost, bitkileriniz için zengin bir doğal gübre haline gelecektir.
3. Doğrudan Toprağa Gömme
Malzemeler:
Yapılışı:
- Meyve ve sebze kabuklarını küçük parçalara ayırın.
- Bitki toprağında küçük delikler açın ve kabukları bu deliklere yerleştirin.
- Kabukları toprakla örtün.
- Bu kabuklar zamanla çürüyerek bitkileriniz için gerekli besin maddelerini sağlayacaktır.
Farklı Meyve ve Sebze Kabuklarının Faydaları
- Muz Kabukları: Potasyum ve fosfor açısından zengindir, çiçeklenmeyi teşvik eder.
- Portakal ve Limon Kabukları: Kalsiyum ve magnezyum içerir, toprağın pH seviyesini dengelemeye yardımcı olur.
- Elma Kabukları: Genel besin maddeleri içerir ve bitki sağlığını destekler.
- Patates Kabukları: Demir ve fosfor sağlar, bitki köklerinin güçlenmesine yardımcı olur.
Haşlama Yumurta Suyu ile Bitki Gübreleme
Malzemeler:
- Haşlanmış yumurta suyu
- Oda sıcaklığında dinlendirilmiş su
Yapılışı:
-
Yumurta Haşlama:
- Yumurta haşladığınızda, haşlama suyunu dökmek yerine bir kenarda saklayın. Yumurtaların kabuklarından salınan kalsiyum ve diğer mineraller bu suya geçer.
-
Suyun Soğutulması:
- Haşlama suyunu soğuması için oda sıcaklığında bekletin. Bitkilerinize sıcak su vermemelisiniz, çünkü bu köklerine zarar verebilir.
-
Sulama:
- Soğuyan haşlama suyunu bitkilerinizi sulamak için kullanın. Bu su, bitkilerinize ekstra besin sağlayarak büyümelerini teşvik eder.
- Eğer suyu doğrudan kullanmak istemezseniz, haşlama suyunu normal sulama suyuyla karıştırarak da kullanabilirsiniz. Örneğin, 1:1 oranında haşlama suyu ve normal su karışımı hazırlayabilirsiniz.
Faydaları
- Kalsiyum: Kalsiyum, bitkilerin hücre duvarlarını güçlendirir ve kök gelişimini destekler. Özellikle domates ve biber gibi kalsiyum eksikliğine duyarlı bitkiler için faydalıdır.
- Diğer Mineraller: Haşlama suyu, kalsiyumun yanı sıra magnezyum ve potasyum gibi diğer faydalı mineralleri de içerebilir.
Sebze Suyu ile Bitki Gübreleme
Malzemeler:
- Haşlanmış sebzelerin suyu
- Oda sıcaklığında dinlendirilmiş su (isteğe bağlı)
Yapılışı:
-
Sebzeleri Haşlama:
- Sebzeleri haşladıktan sonra, haşlama suyunu dökmek yerine bir kaba alın. Sebzeler haşlanırken suya birçok besin maddesi geçer.
-
Suyun Soğutulması:
- Haşlama suyunu oda sıcaklığına kadar soğumaya bırakın. Sıcak su, bitki köklerine zarar verebilir, bu yüzden suyun tamamen soğuduğundan emin olun.
-
Sulama:
- Soğuyan sebze suyunu bitkilerinizi sulamak için kullanın. Bu su, bitkilerinize ek besin sağlayarak büyümelerini teşvik eder.
- Daha seyreltilmiş bir gübreleme yapmak isterseniz, sebze suyunu normal sulama suyuyla karıştırabilirsiniz. Örneğin, 1:1 oranında sebze suyu ve su karışımı hazırlayabilirsiniz.
Sebze Suyunun Faydaları
- Vitamin ve Mineraller: Sebze suyu, sebzelerde bulunan vitamin ve mineralleri içerir. Bu besin maddeleri bitkilerin sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için gereklidir.
- Azot ve Potasyum: Özellikle yapraklı sebzelerin haşlama suyu, azot ve potasyum açısından zengin olabilir, bu da bitkilerin yaprak ve kök gelişimini destekler.
Kullanım İpuçları
- Dengeli Kullanım: Sebze suyunu bitkilerinize düzenli olarak uygulayın, ancak her sulamada kullanmak yerine haftada bir veya iki haftada bir uygulamak daha iyidir.
- Organik Sebzeler: Organik sebzeler kullanarak haşlama suyu elde etmek, kimyasal kalıntılardan kaçınmanıza yardımcı olabilir.
- Karışım Hazırlama: Birden fazla sebzenin haşlama suyunu karıştırarak, daha zengin bir besin karışımı elde edebilirsiniz.
Hangi Sebzeler Daha Faydalı?
- Yapraklı Yeşillikler (Ispanak, Lahana): Bu sebzeler azot açısından zengindir ve bitkilerin yaprak gelişimini destekler.
- Kök Sebzeler (Havuç, Pancar): Bu sebzelerin suları potasyum ve fosfor içerir, bu da kök gelişimini ve çiçeklenmeyi teşvik eder.
- Brokoli ve Brüksel Lahanası: Kalsiyum açısından zengindir, bitkilerin hücre duvarlarını güçlendirir.
Örnek Uygulama:
-
Sebze Suyu Hazırlama:
- Havuçları ve brokoliyi haşlayın.
- Haşlama suyunu bir kaba alın ve soğutun.
-
Bitkileri Sulama:
- Soğumuş sebze suyunu bir sulama kabına koyun.
- Bu suyu bitkilerinizin köklerine yakın bir şekilde dökün.
Muz Kabuğu
1. Doğrudan Toprağa Gömme
Malzemeler:
Yapılışı:
- Muz kabuklarını küçük parçalara ayırın.
- Bitkilerinizin etrafında toprakta küçük delikler açın.
- Muz kabuklarını bu deliklere yerleştirin ve üzerini toprakla örtün.
- Muz kabukları zamanla çürüyerek toprağa potasyum ve diğer besin maddelerini salar.
2. Muz Kabuğu Çayı
Malzemeler:
Yapılışı:
- 2-3 muz kabuğunu küçük parçalara ayırın.
- Bu parçaları bir litre suyun içine koyun ve 24 saat boyunca bekletin.
- 24 saatin sonunda muz kabuklarını sudan çıkarın.
- Elde edilen muz kabuğu çayını bitkilerinize sulama suyu olarak kullanın.
3. Kurutulmuş Muz Kabuğu Tozu
Malzemeler:
Yapılışı:
- Muz kabuklarını güneşte veya fırında (düşük ısıda) tamamen kuruyana kadar bekletin.
- Kuruyan muz kabuklarını blender veya kahve değirmeni ile ince bir toz haline getirin.
- Bu tozu bitkilerinizin toprağına serpin veya toprağa karıştırın.
4. Muz Kabuğu Kompostu
Malzemeler:
- Taze muz kabukları
- Diğer kompost malzemeleri (meyve ve sebze artıkları, kahve telvesi, yumurta kabukları, vs.)
Yapılışı:
- Muz kabuklarını küçük parçalara ayırın.
- Kompost kutusuna diğer organik atıklarla birlikte ekleyin.
- Kompostunuzu düzenli olarak karıştırarak havalandırın.
- Kompost hazır olduğunda, bitkilerinizin toprağına ekleyin.
Muz Kabuklarının Faydaları
- Potasyum: Bitkilerin çiçeklenme ve meyve verme süreçlerini destekler.
- Fosfor: Kök gelişimini teşvik eder.
- Kalsiyum: Bitki hücre duvarlarını güçlendirir, böylece bitkiler daha dayanıklı hale gelir.
- Antioksidanlar ve Enzimler: Bitkilerin bağışıklık sistemini güçlendirir ve zararlı patojenlere karşı koruma sağlar.
Elma Sirkesi
1. Elma Sirkesi ile Bitki Sulama
Malzemeler:
Yapılışı:
- Bir litre suya bir yemek kaşığı elma sirkesi ekleyin.
- İyice karıştırın.
- Bu karışımı bitkilerinizi sulamak için kullanın.
- Ayda bir kez bu şekilde sulama yaparak toprağın pH dengesini düzenleyebilir ve bitkilerinize fayda sağlayabilirsiniz.
2. Yaprak Spreyi Olarak Elma Sirkesi
Malzemeler:
- Elma sirkesi
- Su
- Sprey şişesi
Yapılışı:
- Bir litre suya bir çay kaşığı elma sirkesi ekleyin.
- Karışımı bir sprey şişesine doldurun.
- Bu karışımı bitkilerin yapraklarına püskürtün. Bu yöntem, yaprak bitleri gibi zararlılarla mücadelede yardımcı olabilir ve yaprakları temizler.
3. Elma Sirkesi ile Toprak Düzenleyici
Malzemeler:
Yapılışı:
- Bir litre suya bir yemek kaşığı elma sirkesi ekleyin.
- Karışımı toprağa uygulayın. Bu yöntem, toprak pH'ını düzenleyerek bitkilerin besin maddelerini daha iyi almasını sağlar.
4. Kireç ve Kireçlenmeye Karşı Elma Sirkesi
Malzemeler:
Yapılışı:
- Bir litre suya iki yemek kaşığı elma sirkesi ekleyin.
- Karışımı bitkilerin kireçlenen bölgelerine uygulayın.
- Düzenli kullanım, kireçlenmeyi önleyebilir ve bitkilerin daha iyi gelişmesini sağlar.
Kullanım İpuçları
- Dengeyi Korumak: Elma sirkesi asidiktir, bu yüzden kullanırken dikkatli olun ve önerilen miktarlarda kullanın. Aşırı miktarda kullanmak, bitkilerinize zarar verebilir.
- Test Edin: Elma sirkesi karışımını tüm bitkiye uygulamadan önce, küçük bir alanda test edin. Böylece bitkinin olumsuz bir tepki verip vermediğini gözlemleyebilirsiniz.
- Düzenli Kullanım: Elma sirkesi karışımlarını düzenli aralıklarla (örneğin, ayda bir) kullanmak, bitkilerinize sürekli bir bakım sağlar.
Elma Sirkesinin Faydaları
- Antibakteriyel ve Antifungal: Bitkilerinizi zararlı mikroorganizmalardan korur.
- pH Dengesi: Toprak pH'ını düzenler, böylece bitkiler besin maddelerini daha iyi alır.
- Zararlı Mücadelesi: Yaprak bitleri ve diğer zararlılarla mücadelede yardımcı olabilir.
Çay Posası
1. Doğrudan Toprağa Karıştırma
Malzemeler:
Yapılışı:
- Kullanılmış çay posasını kurutun.
- Kuruyan çay posasını bitkilerinizin etrafındaki toprağa serpin.
- Toprakla iyice karıştırarak posanın toprağa nüfuz etmesini sağlayın.
2. Komposta Ekleme
Malzemeler:
- Kullanılmış çay posası
- Diğer kompost malzemeleri (meyve ve sebze artıkları, yapraklar, vs.)
Yapılışı:
- Çay posasını diğer kompost malzemeleriyle birlikte kompost kutusuna ekleyin.
- Düzenli olarak karıştırarak çay posasının kompostla iyice karışmasını sağlayın.
- Kompost hazır olduğunda bitkilerinizin toprağına ekleyin.
3. Sıvı Gübre Yapımı
Malzemeler:
- Kullanılmış çay posası
- Su
Yapılışı:
- Bir kaba çay posasını koyun ve üzerine su ekleyin.
- Karışımı 24 saat bekletin.
- 24 saatin sonunda süzün ve elde edilen sıvıyı bitkilerinizi sulamak için kullanın.
Faydaları
- Azot: Bitkilerin yapraklarının sağlıklı ve yeşil olmasına yardımcı olur.
- Organik Madde: Toprağın yapısını iyileştirir ve su tutma kapasitesini artırır.
- Mikro Besinler: Bitkilerin sağlıklı büyümesi için gerekli olan iz elementleri sağlar.
Kullanım İpuçları
- Asidik Toprak: Çay posası hafif asidiktir, bu nedenle asidik toprakları seven bitkiler için (örneğin, açelya ve mavi ortanca) idealdir.
- Ölçülü Kullanım: Aşırı miktarda çay posası kullanmak toprağın pH dengesini bozabilir. Ölçülü ve düzenli kullanın.
- Organik Çay: Kimyasal işlem görmemiş organik çay kullanarak bitkilerinize daha doğal bir besin kaynağı sağlayabilirsiniz.
Uygun Bitkiler
- Asidik Toprak Seven Bitkiler: Açelya, ortanca
- Yapraklı Bitkiler: Ispanak, marul
- Çiçekli Bitkiler: Gül, begonya
Sarımsaklı Su Hazırlama ve Kullanma Yöntemleri
1. Doğal Böcek İlacı Olarak Sarımsaklı Su
Malzemeler:
- 2-3 diş sarımsak
- 1 litre su
- Sprey şişesi
Yapılışı:
- Sarımsakları ezin veya ince doğrayın.
- Sarımsakları 1 litre suya ekleyin ve karışımı 24 saat bekletin.
- 24 saat sonra karışımı süzün.
- Elde edilen sarımsaklı suyu sprey şişesine doldurun.
- Bitkilerin yapraklarına ve gövdelerine püskürtün. Bu, zararlıları uzak tutar ve bitkilerinizi korur.
2. Toprak Güçlendirici Olarak Sarımsaklı Su
Malzemeler:
- 2-3 diş sarımsak
- 1 litre su
Yapılışı:
- Sarımsakları ezin veya ince doğrayın.
- Sarımsakları 1 litre suya ekleyin ve karışımı 24 saat bekletin.
- 24 saat sonra karışımı süzün.
- Elde edilen sarımsaklı suyu bitkilerinizin kök bölgesine dökün. Bu yöntem, toprağın sağlığını artırır ve bitkilerin büyümesini destekler.
Sarımsaklı Suyun Faydaları
- Antibakteriyel ve Antifungal: Bitkilerinizi zararlı mikroorganizmalardan korur.
- Doğal Böcek İlacı: Bitkileri yaprak bitleri, örümcek akarları ve diğer zararlılardan korur.
- Toprak Sağlığı: Sarımsaklı su, toprağın besin değerini artırarak bitkilerin daha sağlıklı büyümesini sağlar.
Kullanım İpuçları
- Düzenli Kullanım: Sarımsaklı suyu zararlılara karşı koruma sağlamak ve bitki sağlığını iyileştirmek için haftada bir veya iki haftada bir kullanabilirsiniz.
- Ölçülü Kullanım: Sarımsak güçlü bir doğal bileşendir, bu yüzden bitkilere zarar vermemek için ölçülü kullanın.
- Güneşten Koruyun: Sarımsaklı suyu uyguladıktan sonra bitkileri doğrudan güneş ışığından koruyun, çünkü bazı bitkilerde yaprak yanmasına neden olabilir.
Uygun Bitkiler
- Sebzeler: Domates, biber, patlıcan
- Çiçekler: Gül, krizantem
- Baharat Bitkileri: Nane, fesleğen